Zeldo, kim jesteś, gdzie jesteś?

Recenzja książki ,,Powieść o Zeldzie Fitzgerald” Therese Anne Fowler

Zeldo, kim jesteś, gdzie jesteś? – recenzja książki ,,Powieść o Zeldzie Fitzgerald” Therese Anne Fowler

  • Do tej pozycji podchodziłam dosyć sceptycznie. Książkę dosłownie wyszarpałam z kartonu w taniej księgarni, który został brutalnie wciśnięty pod stół z przecenionym towarem. Czynnikiem decydującym o zakupie była okazyjnie niska cena oraz moje skryte uwielbienie dla twórczości Francisa Scotta Fitzgeralda, stąd też obecność tej recenzji.

    Przede wszystkim chciałabym, podobnie jak autorka, zaznaczyć, że Powieść o Zeldzie Fitzgerald nie jest biografią, a zdecydowanie owocną próbą wyobrażenia sobie życia żony autora słynnego Wielkiego Gatsby’ego. Czytając pierwsze strony, nie opuszczało mnie poczucie, że powieść nie zrobi na mnie większego wrażenia. Teraz uczciwie i z czytelniczą satysfakcją przyznaję, że się myliłam.

    Zeldę Sayre poznajemy jeszcze zanim spotkała Scotta, przyszłego męża. To żywiołowa, młoda dziewczyna, zdecydowanie wyróżniająca się z tłumu dam w Montgomery. Uwielbia taniec, dokładnie balet, pomaga również z przyjaciółkami w Czerwonym Krzyżu — trwa wojna, potrzebne są bandaże dla walczących. Jest wiosna roku 1918, w sali balowej Country Clubu po wieczornym występie spotykają się wszyscy parę — przyzwoitek, młode dziewczyny, przystojni żołnierze, wśród nich porucznik Scott Fitzgerald. W tym miejscu zostaje zasiane ziarno relacji dwojga młodych, spragnionych życia, sukcesu i przeżyć ludzi.

    Mimo braku aprobaty ze strony rodziców Zelda postanawia wyjść za mąż już w roku 1920, kiedy ma niecałe dwadzieścia lat. Temperamentna, młoda kobieta opuszcza Montgomery i przysięga wierność Scottowi w Nowym Jorku, mieście rozrywki, skandali i obietnicy sukcesu. Już wtedy dają o sobie znać złe nawyki Scotta, przede wszystkim nadużywanie alkoholu.

    Przez całe życie Zelda wspiera męża, mają razem córeczkę, Scottie, której imię zostało nadane wbrew jej matce. Czytając Powieść o Zeldzie Fitzgerald, czytelnik może wyraźnie zauważyć, jak trudną osobliwością był jeden z najsłynniejszych pisarzy amerykańskich. Oczywiście należy mieć na uwadze, jak podzielone są strony, jeśli chodzi o omówienie tematu małżeństwa słynnej pary. Sama Therese Anne Fowler miała wrażenie, że “wpadła w sam środek ostrej kłótni pomiędzy (…) drużyną Zeldy a drużyną Scotta”. Zapewne nie dowiemy się nigdy, jak dokładnie wyglądały relacje pomiędzy dwójką Fitzgeraldów, jednak zdecydowanie jest to temat, któremu warto poświęcić więcej uwagi.

    F. Scotta Fitzgeralda miało cechować życie pełne iluzji — nawet gdy brakowało pieniędzy, potrafił wziąć pożyczkę na nowe futro dla Zeldy, która mogła się w nim ukazać u jego boku, prezentując tym samym wysoki poziom życia pisarza, nowelisty i scenarzysty filmowego.

    Istotne miejsce w powieści zajmuje relacja Scotta i Ernesta Hemingwaya — byli przyjaciółmi, którzy często spędzali czas przy rozmaitych trunkach. Tuż obok prasują się tematy homoseksualizmu, poligamii, feminizmu, dominującej roli mężczyzn; czytelnik może z łatwością spostrzec, że mimo wielu zmian na przestrzeni lat, mnóstwo spraw pozostało niezmiennych, duża ilość problemów międzyludzkich, społecznych, jest nadal aktualna.

    Pomimo faktu, że jest to książka o Zeldzie Fitzgerald, to ewidentnie nurtem, który pokierował całym jej życiem, był Scott. Odniosłam wrażenie, że była ona niczym łódź bez wioseł, rzucona na rwącą rzekę. Nie tonęła, jednak nie miała praktycznie żadnych możliwości zmiany kursu. Kochała męża uczuciem czystym, z oddaniem i wiernością, aczkolwiek warto wspomnieć tutaj o jej romansie z młodym francuskim pilotem. W późniejszych latach Scott nie pozostał jej jednak w tej kwestii dłużny, nawiązując bliską relację z Sheilah Graham Westbrook, amerykańską dziennikarką i pisarką.

    Powieść Therese Anne Fowler to doskonała szansa na wgląd w relację Fitzgeraldów oraz odgrywaną w nim przez Zeldę rolę. Zawsze wspierała męża, wierzyła w jego umiejętności, podejmowane działania, pomimo wielu niepowodzeń i związanych z nimi załamań. Problemy zdrowotne Zeldy, a także choroba alkoholowa, która towarzyszyła jej mężowi, a więc obojgu, nie zdołała nakłonić kobiety do rozwodu, choć w grę nie wchodziła tutaj jedynie sprawa wierności małżeńskiej, a trudna sytuacja kobiet w społeczeństwie XX wieku.

    Mogłabym przywołać więcej wątków powieści, jednak nie chcę odbierać innym czytelnikom satysfakcji z lektury. Zdecydowanie warto po nią sięgnąć, aby bliżej poznać życie słynnej amerykańskiej pary, która razem przeszła przez wiele sztormów na morzu wspólnej podróży przez życie.

    Barbara

Zobacz wszystkie